İHRACAT TESLİM ŞEKİLLERİ
1. EX WORKS / TİCARİ İŞLETMEDE TESLİM
‘Ex works’ satıcının malları işletmesinde
(fabrika,depo vs.) alıcı emrine hazır tutmakla teslim
yükümlülüğünü yerine getirdiği anlamındadır. Satıcı,aksi
kararlaştırılmadıkça malın alıcı tarafından sağlanan bir
araca yüklenmesinden ya da malların ihraç gümrüğünden
geçirilmesinden sorumlu değildir. Alıcı bu noktadan
itibaren varış yerine değin, malın taşınması ile ilgili
tüm gider ve risklerin yükümlülüğünü taşır. Bu terim tüm
satış şekilleri içinde satıcı için en az yükümlülüğü
ihtiva eden bir satış şeklidir.
Bu teslim şeklinde sözleşmede belirtilen satış bedeline
yalnızca ambalajlanmış mal bedeli dahildir. Yani teslim
tarihinden itibaren her türlü nakliye, yükleme, boşaltma
ve sigorta masrafları alıcı tarafından ödenmektedir.
2. FREE CARRIER (FCA) / TAŞIYICIYA TESLİM
Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü, malların
ihraç gümrüğünden geçirilip, alıcı tarafından belirlenen
yer ya da noktada teslimi ile son bulur.
Eğer alıcı tarafından kesin bir teslim yeri
belirtilmemişse, satıcı taşıyanın malları teslim alacağı
yer civarında bir yer belirleyebilir. Ticari uygulamalar
taşıyıcı ile sözleşme yapılabilmesi için satıcının
yardımını gerektirirse (Örneğin demir ve havayolu
taşımacılığında) satıcı riziko ve masraflar alıcıya ait
olmak üzere hareket edebilir.
3. FREE ALONGSIDE SHIP (FAS) / GEMİ DOĞRULTUSUNDA
MASRAFSIZ
‘Gemi Doğrultusunda Masrafsız’ terimi, belirtilen
yükleme limanında, mallar gemi doğrultusuna
yerleştirildikleri zaman,satıcının malları teslim etmesi
demektir. Bu durum, bu andan itibaren artık, alıcının,
mallara ilişkin bütün masrafları, ziya ve hasar
risklerini üstlendiğini ifade eder.FAS terimi için
malların satıcı tarafından gümrüklenmesini gerektirir.
Bu durum,ihracat için gerekli gümrükleme işlemlerini
alıcının yerine getirmesini öngören önceki Incoterms
versiyonlarının aksidir.Fakat, taraflar malların ihracat
için alıcı tarafından gümrüklenmesini isterlerse, bu
durum satım sözleşmesine eklenecek açık ifadelerle
belirtilmelidir.
Bu terim sadece deniz veya iç su taşımacılığında
kullanılabilir.
4. FREE ON BOARD (FOB) / GEMİ BORDASINDA TESLİM
Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü belirlenen
yükleme limanında mallar gemi küpeştesini açtığı andan
itibaren yerine getirilmiş olur. Mallarla ilgili tüm
gider yitik ve hasar rizikoları bu noktadan itibaren
alıcı tarafından üstlenilir. Eğer gemi küpeştesi
pratikte bir şey ifade etmiyorsa (örneğin
roll-on/roll-of veya konteyner taşımacılığında olduğu
gibi) FCA teriminin kullanılması daha doğru olur.
5. COST AND FREIGHT (CFR) / MAL BEDELİ VEYA NAVLUN
Bu terim ile satıcı belirlenen varış limanına malı
gönderebilmek için gerekli tüm giderleri ve navlunu
ödemek zorundadır. Ancak malla ilgili yitik bir hasar
rizikoları ile giderlerde görülebilecek bir artış,
yükleme limanında malların gemi küpeştesini geçmesi
anından itibaren satıcıdan alıcıya devredilmiş olur.
CFR terimi satıcının ihraç için malları gümrükten
geçirmesi gerektiğini belirtir.
6. COST, INSURANCE AND FREIGHT (CIF) / MAL BEDELİ,
SİGORTA VE NAVLUN
Bu terim ile satıcı CFR’ deki yükümlülüklerine aynen
sahiptir. Ancak ek olarak, malların taşınması sırasında
yitik veya hasar rizikosuna karşı deniz sigortası temin
etmek durumundadır. Satıcı sigorta sözleşmesini yapar ve
sigorta pirimini öder. Alıcı bu terim ile satıcının
sigortada sadece minimum kuvertür temin etme yükümlülüğü
bulunduğunu bilmelidir.Bu terim satıcının ihraç için
malları gümrükten geçirmesi gerektiğini belirtir.
7. CARRIAGE PAID TO (CPT) / TAŞIMA ÜCRETİ ÖDENMİŞ
OLARAK TESLİM
Bu terim satıcının, malın kararlaştırılan varış
yerine kadar taşınması için gerekli navlunu ödediği
anlamına gelir. Malın yitik ve hasarına ait rizikolarla
birlikte taşıyıcıya teslimden itibaren doğabilecek ek
masraflar, malların taşıyıcının nezaretine verilmesinden
itibaren satıcıdan alıcıya geçer.
8. CARRIAGE AND INSURANCE PAID TO (CIP) / TAŞIMA
ÜCRETİ VE SİGORTA ÖDENMİŞ OLARAK TESLİM
Bu terim ile satıcı CPT’ deki yükümlülüklerine aynen
sahiptir. Ancak ek olarak malların taşınması sırasında
yitik ve ya hasar rizikosuna karşı kargo sigortası temin
etmek durumundadır. Satıcı sigorta sözleşmesini yapar ve
sigorta pirimini öder.
9. DELIVERED AT FRONTIER (DAF) / SINIRDA TESLİM
Bu terim satıcının teslim yükümlülüğünün, malların
ihraç için gümrükten geçirilip, sınırda belirlenen yer
yada noktada ancak bitişik ülkenin gümrük sınırından
önce emre hazır tutulmasıyla sona ermesini ifade eder.
Sınır terimi,ihraç ülkesinin sınırı da dahil olmak üzere
herhangi bir sınır için kullanılabilir. Dolayısıyla,
terimin içinde söz konusu sınırın her zaman nokta ya da
yer belirtilerek kesin şekilde tanımlanmış olması hayati
olarak önem taşımaktadır.
10. DELIVERED EX SHIP (DES) / GEMİDE TESLİM
Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü,
malı belirlenen varış limanında, gemi bordasında, ithal
gümrüğünden geçirmeden alıcının emrine hazır tutmakla
sona erer. Satıcı, malların belirlenen varış limanına
getirilmesi için gereken tüm gider ve rizikoları
üstlenir. Bu terim sadece deniz veya iç su taşımacılığı
için kullanılabilir
11.DELIVERED EX QUAY (Duty Paid ) (DEQ) / RIHTIMDA
TESLİM
(varış limanı .....olarak belirtilmek
suretiyle)‘Rıhtımda teslim’ terimi satıcının, belirlenen
varış limanındaki rıhtımda (iskelede), ithalat için
gerekli gümrükleme işlemleri yerine getirilmemiş olarak
alıcının tasarrufuna bırakmakla malları teslim ettiğini
ifade eder. Satıcı, malların belirlenen satış varış
limanına taşınması ve rıhtıma (iskeleye) boşaltılmasına
ilişkin bütün hasar ve masrafları üstlenmelidir. DEQ
terimi, malların ithalat için gümrüklenmesi ve bununla
ilgili tüm işlemlerin,vergilerin, resim ve diğer
harçların ödenmesi yükümlülüğünü alıcının üstlenmesini
öngörür.
Bu durum,ithalat için gerekli gümrükleme
işlemlerini satıcının yerine getirmesini öngören önceki
INCOTERM versiyonlarının aksidir.
Fakat taraflar malların ithalinde ödenen masrafları
kısmen veya tamamen satıcının yükümlülükleri arasına
katmak isterlerse, bu durum satış sözleşmesine bu amaçla
eklenecek açık bir ifade ile aydınlığa
kavuşturulmalıdır.
Bu terim sadece mallar deniz yolu veya iç su veya
çok vasıtalı taşıma ile varma limanında gemiden rıhtıma
boşaltılmakla teslim edilecekse kullanılabilir. Bununla
beraber taraflar malların rıhtımdan limanın içinde veya
dışında başka bir yere aktarılmasına ilişkin hasar ve
masrafları satıcının yükümlülükleri arasına katmak
isterlerse, DDU veya DDP terimleri kullanılmalıdır.
12.DELIVERED DUTY UNPAID (DDU) / GÜMRÜK RESMİ
ÖDENMEMİŞ OLARAK TESLİM
Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü, malların
ithal ülkesinde, belirlenen yerde emre hazır tutulması
ile sona erer. Satıcı, malların o noktaya kadar
taşınması ve gümrük formalitelerinin yerine getirilmesi
ile ilgili riziko ve giderleri üstlenmek durumundadır
(İthalat için ödenmesi gereken vergi resim ve harçlar
hariç).
Alıcı malların zamanında ithal için gümrükten
çekilmemesinden kaynaklanan ek gider ve rizikoları
üstlenmek durumundadır.
Eğer taraflar satıcının gümrük formalitelerini
yerine getirip bundan doğabilecek gider ve rizikoları
üstlenmesini istiyorlarsa bunu, bu etkiyi yaratacak
sözcükler ekleyerek kesinleştirmelidirler.
Eğer taraflar satıcının yükümlülüklerine malların
ithali için gerekli bazı giderleri eklemek istiyorlarsa
(KDV gibi) bunu, bu etkiyi yaratacak sözcükler ekleyerek
kesinleştirmelidirler. Bu terim taşıma şeklinden
bağımsız olarak kullanılabilir.
13. DELIVERED DUTY PAID (DDP) /GÜMRÜK RESMİ ÖDENMİŞ
OLARAK TESLİM
Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü, malların
ithal ülkesinde belirlenen yerde emre hazır tutulması
ile sona erer. Satıcı, malların o noktaya kadar
taşınması, ithal gümrüğünden geçirilmesi için gerekli
vergi, resim ve diğer harçlar dahil olmak üzere riziko
ve giderleri üstlenmek durumundadır. EXW terimi satıcı
için ne kadar az yükümlülük ifade ediyorsa, DDP terimi
de o kadar çok yükümlülük ifade etmektedir.
